020 - 670 5000     info@sup.nl

Wilsbekwaam of geïndoctrineerd door kwakzalvers?

01-06-2017

2017-06-01

 

      

Door: Mischa P.M. Nagel & Willem Koert

Het kan u niet zijn ontgaan. Op 12 mei 2017 besliste een Noord-Hollandse rechter dat de 12-jarige David zijn behandeling tegen kanker mag afbreken, waardoor zijn kansen op overleving drastisch zullen reduceren. Zijn vader, die in 2006 is gescheiden van Davids moeder, had als laatste redmiddel geprobeerd om via een rechtszaak David toch een chemokuur te laten ondergaan. Zonder succes.

In november 2016 ontdekten artsen bij David een hersentumor – een medulloblastoom, om precies te zijn. Ze konden het gezwel chirurgisch verwijderen, en hebben met bestraling eventuele uitzaaiingen kunnen doden. Eigenlijk zou David nu nog twee korte chemokuren van vier tot vijf weken moeten ondergaan. Nu is Davids overlevingskans 50 procent, na die chemokuren zou dat 80 procent worden. Maar die chemokuur, dat vindt David geen goed idee. De jongen is bang voor de bijwerkingen. Zijn moeder heeft op het internet een alternatieve behandeling ontdekt waarin ze meer vertrouwen heeft: een behandeling met natriumbicarbonaat. 

Sommige alternatieve ‘genezers’ geloven dat natriumbicarbonaat, meestal toegediend met injecties of infusen, kankercellen afremt en zelfs kan doden. Voor die claim zijn geen bewijzen, maar dat weerhoudt de ‘genezers’ die deze behandeling aanbieden er niet van om op internet agressief reclame te maken voor deze omstreden methode. Eén van hen is de Italiaanse arts Simonici. Omdat patiënten van hem overleden, en omdat hij niet vies was van financiële malversaties, mag Simoncini zich sinds het begin van deze eeuw niet langer meer arts noemen. Desondanks maakt hij nog steeds slachtoffers, ook in Nederland.

In de berichtgeving over de affaire ligt het accent op het zelfbeschikkingsrecht van kinderen van Davids leeftijd. Als zij wilsbekwaam zijn, zoals juristen dat noemen, dan kan iemand van 12 jaar in Nederland zelf beslissen of hij zich wel of niet laat behandelen voor een ziekte als kanker. En dat geldt dus ook voor David.

Binnen OncoZorg hebben wij grote moeite met deze uitspraak. Wij behandelen in onze uitgaven wetenschappelijk onderbouwde niet-medische behandelingen bij kanker, en we weten dat er GEEN alternatieven zijn voor wat de reguliere medische wetenschap te bieden heeft. Er zijn wel complementaire behandelingen zoals acupunctuur en hypnose, die bijwerkingen van de reguliere behandeling, zoals vermoeidheid, slapeloosheid en depressie, kunnen verzachten, maar kanker bestrijden buiten de reguliere geneeskunde is niet mogelijk. Complementaire behandelingen kunnen hooguit reguliere behandelingen ondersteunen, en de condities verbeteren waaronder oncologen moeten werken.
Voor dit gebruik van niet-medische behandelingsmethoden, mits wetenschappelijk onderbouwd, zet OncoZorg zich in. Dat het toedienen van natriumbicarbonaat niet onder die behandelingsmethoden valt, zal duidelijk zijn. Dat er raakvlakken zijn tussen ons veld en dat van de Tullio Simoncinis van deze wereld, jammer genoeg ook. 

Eén van de belangrijkste dingen die we binnen OncoZorg hebben geleerd, is dat de voorstanders van alternatieve kankerbehandelingen dikwijls denken dat ze goed zijn geïnformeerd zijn, terwijl dat in werkelijkheid niet het geval is. Hun kennis is grotendeels gebaseerd op internetwebsites van de verkopers van die behandelingen. Over wat de reguliere behandelingen nu precies inhouden, en wat er allemaal mogelijk is om de kwaliteit van leven tijdens en na die behandelingen te verbeteren, weten zij dikwijls niets. 

De 12-jarige David mag dan volgens de rechter wilsbekwaam zijn, hij is geen uitzondering op deze regel. Dat blijkt uit de gerechtelijke stukken over deze zaak, die zijn gepubliceerd (zie referenties). Daarin kunt u bijvoorbeeld lezen dat David niet weet dat bij een chemokuur stoffen via een infuus worden toegediend, en dat hij niet weet dat de behandeling met natriumbicarbonaat op zijn zachtst gezegd uiterst omstreden is. 
David weet feitelijk niets. Hij gaat volledig af op zijn moeder, die zich baseert op informatie die een navolger van Tullio Simoncini op het internet heeft geplaatst. Dezelfde moeder was overigens ook al geen voorstander van bestraling, en heeft geprobeerd de radiotherapie van haar zoon te voorkomen. Er was een rechtszaak voor nodig om David toch die bestraling te laten ondergaan. Toen oordeelde een psychiater dat David niet wilsbekwaam was. Maar nu, slechts een paar maanden later, is David dat weer wel. Kennelijk een andere psychiater.

Wij zijn geen juristen, en willen niet op de stoel van de rechter gaan zitten. Maar toch vragen we ons af de rechter wel voldoende wist over biomedische achtergronden van deze zaak. Het is niet ondenkbaar dat het kennisniveau van de rechter op dit punt niet veel hoger was dan dat van David en zijn moeder. De advocaat van de vader heeft de rechter in ieder geval niets wijzer gemaakt. Die was er niet van op de hoogte dat de behandeling met natriumbicarbonaat een hoog kwakzalvergehalte heeft, bekende ze tegenover Jeroen Pauw. 
Dit vonnis klopt niet. Voor David, en alle kinderen die zich in een eenzelfde situatie bevinden als hij, hopen we vurig dat het laatste woord over deze zaak nog niet gezegd is. 


Referenties:

Rechtspraak.nl: 12 jarige David mag zelf beslissen over zijn medische behandeling

Kwakzalverij.nl: Dottor Tullio Simoncini en de bestrijding van kanker

Uitspraken.rechtspraak.nl: Uitspraak rechtbank

Pauw.vara.nl: Advocaat Anita Rijnsburger staat de vader van de 12-jarige David bij

835